Pathachakra

Mother Durga! Rider on the lion, giver of all strength, Mother, beloved of Shiva! We, born from thy parts of Power, we the youth of India, are seated here in thy temple. Listen, O Mother, descend upon earth, make thyself manifest in this land of India.

Mother Durga! From age to age, in life after life, we come down into the human body, do thy work and return to the Home of Delight. Now too we are born, dedicated to thy work. Listen, O Mother, descend upon earth, come to our help.

Mother Durga! Rider on the lion, trident in hand, thy body of beauty armour-clad, Mother, giver of victory. India awaits thee, eager to see the gracious form of thine. Listen, O Mother, descend upon earth, make thyself manifest in this land of India.

Mother Durga! Giver of force and love and knowledge, terrible art thou in thy own self of might, Mother beautiful and fierce. In the battle of life, in India's battle, we are warriors commissioned by thee; Mother, give to our heart and mind a titan's strength, a titan's energy, to our soul and intelligence a god's character and knowledge.

Mother Durga! India, world's noblest race, lay whelmed in darkness. Mother, thou risest on the eastern horizon, the dawn comes with the glow of thy divine limbs scattering the darkness. Spread thy light, Mother, destroy the darkness.

Mother Durga! We are thy children, through thy grace, by thy influence may we become fit for the great work, for the great Ideal. Mother, destroy our smallness, our selfishness, our fear.

Mother Durga! Thou art Kali, naked, garlanded with human heads, sword in hand, thou slayest the Asura. Goddess, do thou slay with thy pitiless cry the enemies who dwell within us, may none remain alive there, not one. May we become pure and spotless, this is our prayer. O Mother, make thyself manifest.

Mother Durga! India lies now in selfishness and fearfulness and littleness. Make us great, make our efforts great, our hearts vast, make us true to our resolve. May we no longer desire the small, void of energy, given to laziness, stricken with fear.

Mother Durga! Extend wide the power of Yoga. We are thy Aryan children, develop in us again the lost teaching, character, strength of intelligence, faith and devotion, force of austerity, power of chastity and true knowledge, bestow all that upon the world. To help mankind, appear, O Mother of the world, dispel all ills.

Mother Durga! Slay the enemy within, then root out all obstacles outside. May the noble heroic mighty Indian race, supreme in love and unity, truth and strength, arts and letters, force and knowledge ever dwell in its holy woodlands, its fertile fields under its sky-scraping hills, along the banks of its pure-streaming rivers. This is our prayer at the feet of the Mother. Make thyself manifest.

Mother Durga! Enter our bodies in thy Yogic strength. We shall become thy instruments, thy sword slaying all evil, thy lamp dispelling all ignorance. Fulfil this yearning of thy young children, O Mother. Be the master and drive the instrument, wield thy sword and slay the evil, hold up the lamp and spread the light of knowledge. Make thyself manifest.

Mother Durga! When we possess thee, we shall no longer cast thee away; we shall bind thee to us with the tie of love and devotion. Come, Mother, manifest in our mind and life and body.

Come, Revealer of the hero-path. We shall no longer cast thee away. May our entire life become a ceaseless worship of the Mother, all our acts a continuous service to the Mother, full of love, full of energy. This is our prayer, O Mother, descend upon earth, make thyself manifest in this land of India.

मातः दुर्गे! सिंहवाहिनी सर्वशक्तिदायिनि मातः शिवप्रिये! तुम्हारे शक्त्यंश से उत्पन्न हम भारत के युवकगण तुम्हारे मंदिर में आसीन हैं, प्रार्थना करते हैं — सुनो मातः, भारत में आविर्भूत होओ, प्रकट होओ।

मातः दुर्गे! युग-युग में मानव शरीर में अवतीर्ण हो जन्म-जन्मांतर में तुम्हारा ही कार्य कर तुम्हारे आनन्दधाम को लौट जाते हैं। इस बार भी जन्म ले तुम्हारे ही कार्यव्रती हैं हम, सुनो मातः, भारत में आविर्भूत होओ, हमारी सहायता करो।

मातः दुर्गे! सिंहवाहिनी, त्रिशूलधारिणि, वर्म-आवृत-सुन्दर-शरीरे, मातः जयदायिनि! भारत तुम्हारी प्रतीक्षा कर रहा है, तुम्हारी वही मंगलमयी मूर्ति देखने के लिये उत्सुक है। सुनो मातः, भारत में आविर्भूत होओ, प्रकट होओ।

मातः दुर्गे! बलदायिनि, प्रेमदायिनि, ज्ञानदायिनि, शक्तिस्वरूपिणि भीमे, सौम्य-रौद्र-रूपिणि! जीवन-संग्राम में, भारत-संग्राम में तुम्हारे ही प्रेरित योद्धा हैं हम, दो मातः, प्राण में, मन में असुर की शक्ति, असुर का उधम दो और हृदय और बुद्धि में दो देवता का चरित्र, देवता का ज्ञान।

मातः दुर्गे! जगत्-श्रेष्ठ भारतजाति निविड़ तिमिर से आच्छन्न थी। तुम मातः, गगनप्रांत में धीरे-धीरे उदय हो रही हो, तुम्हारे स्वर्गीय शरीर की तिमिर-विनाशी आभा से उषा का प्रकाश हुआ है। आलोक-विस्तार करो, मातः, तिमिर का विनाश करो।

मातः दुर्गे! श्यामला, सर्वसौन्दर्य-अलंकृता, ज्ञान-प्रेम-शक्ति का आधार भारतभूमि तुम्हारी विभूति है, इतने दिनों तक शक्ति-संवरण के लिये उसने आत्मगोपन किया था। आगामी युग में, आगामी दिनों में समस्त विश्व का भार कंधों पर ले भारतमाता उठ रही है, आओ मातः, प्रकट होओ।

मातः दुर्गे! तुम्हारी सन्तान हम, तुम्हारे प्रसाद से, तुम्हारे प्रभाव से महत् कार्य के, महत् भाव के उपयुक्त हों। विनष्ट करो क्षुद्रता, विनष्ट करो स्वार्थ, विनष्ट करो भय।

मातः दुर्गे! कालीरूपिणी नृमुंडमालिनि दिगंबरि, कृपाणपाणि देवि असुरविनाशिनि! क्रूरनिनाद से अंतःस्थ रिपुओं का विनाश करो। एक भी हमारे भीतर जीवित न रह जाये, हम विमल, निर्मल हो जायें, बस, यही प्रार्थना है मातः, प्रकट होओ।

मातः दुर्गे! स्वार्थ से, भय से, क्षुद्राशयता से म्रियमाण हो रहा है भारत। हमें महत् बनाओ, महत्प्रयासी बनाओ, उदारचेता बनाओ, सत्संकल्पी बनाओ। अब और अल्पाशी, निश्चेष्ट, अलस, भयभीत न बने रहें हम।

मातः दुर्गे! योगशक्ति का विस्तार करो। तुम्हारी प्रिय आर्य-सन्तान हैं हम — लुप्त शिक्षा, चरित्र, मेधाशक्ति, भक्ति-श्रद्धा, तपस्या, ब्रम्हचर्य, सत्य-ज्ञान का हममें विकास कर जगत् में वितरण करो। मानवसहायि दुर्गतिनाशिनि जगदम्बे, प्रकट होओ।

मातः दुर्गे! अन्तःस्थ रिपुओं का संहार कर बाहर के बाधा-विघ्नों को निर्मूल करो। बलशाली, पराक्रमी, उन्नतचेता जाति भारत के पवित्र काननों में, उर्वर खेतों में, गगनसहचर पर्वतों के नीचे, पूतसलिला नदियों के किनारे, एकता में, प्रेम में, सत्य में, शक्ति में, शिल्प में, साहित्य में, विक्रम में, ज्ञान में श्रेष्ठ बन निवास करे, मातृचरणों में यही प्रार्थना है, प्रकट होओ।

माता दुर्गे! हमारे शरीर में, योगबल से प्रवेश करो। यंत्र तुम्हारे, अशुभविनाशी खड़ग तुम्हारे, अज्ञानविनाशी प्रदीप तुम्हारे बनेंगे हम, भारतीय युवकों की यह अभिलाषा पूर्ण करो। यंत्री होकर यंत्र चलाओ, अशुभहंत्री होकर खड्ग घुमाओ, ज्ञान-दीप्तिप्रकाशिनी होकर प्रदीप हाथ में लो मातः, प्रकट होओ।

मातः दुर्गे! तुम्हें पाने पर फिर विसर्जन नहीं करेंगे, श्रद्धा-भक्ति-प्रेम की डोरी से बांधे रखेंगे। आओ मातः, हमारे मन में, प्राण में, शरीर में प्रकट होओ।

वीरमार्गप्रदर्शिनि, आओ! अब विसर्जन नहीं करेंगे। हमारा अखिल जीवन अनविच्छिन्न दुर्गापूजा हो, हमारे समस्त कर्म अविरत पवित्र प्रेममय शक्तिमय मातृसेवाव्रत हों, यही प्रार्थना है, मातः, भारत में आविर्भूत होओ, प्रकट होओ।

ମାତଃ ଦୁର୍ଗେ! ସିଂହବାହିନି ସର୍ବଶକ୍ତିଦାୟିନି ମାତଃ ଶିବପ୍ରିୟେ! ତୋର ଶକ୍ତ୍ୟଂଶଜାତ ଆମ୍ଭେମାନେ ଭାରତବର୍ଷର ଯୁବକଗଣ ତୋର ମନ୍ଦିରରେ ଆସୀନ, ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛୁ — ଶୁଣ, ମାତଃ, ଏହି ଭାରତବର୍ଷେ ଆବିର୍ଭୂତ ହୁଅ, ପ୍ରକାଶ ହୁଅ।

ମାତଃ ଦୁର୍ଗେ! ଯୁଗେ ଯୁଗେ ମାନବଶରୀରରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ତୋରହିଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ତୋ ଆନନ୍ଦ ଧାମରେ ଫେରିଯାଉ। ଏଥର ବି ଜନ୍ମ ହୋଇ ତୋହରି କାର୍ଯ୍ୟରେ ହିଁ ଆମ୍ଭେମାନେ ବ୍ରତୀ, ଶୁଣ, ମାତଃ, ଏହି ଭାରତବର୍ଷେ ଆବିର୍ଭୂତ ହୁଅ, ସହାୟ ହୁଅ।

ମାତଃ ଦୁର୍ଗେ! ସିଂହବାହିନି, ତ୍ରିଶୂଳଧାରିଣି, ବର୍ମ-ଆବୃତ-ସୁନ୍ଦର-ଶରୀରେ ମାତଃ ଜୟଦାୟିନୀ! ତୋ ପ୍ରତୀକ୍ଷାରେ ଭାରତ ରହିଅଛି, ତୋର ସେହି ମଙ୍ଗଳମୟୀ ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ଉତ୍ସୁକ। ଶୁଣ ମାତଃ, ଏହି ଭାରତବର୍ଷେ ଆବିର୍ଭୂତ ହୁଅ, ପ୍ରକାଶ ହୁଅ।

ମାତଃ ଦୁର୍ଗେ! ବଳଦାୟିନି, ପ୍ରେମଦାୟିନି, ଜ୍ଞାନଦାୟିନି, ଶକ୍ତିସ୍ୱରୂପିଣି, ଭୀମେ, ସୌମ୍ୟ-ରୌଦ୍ର ରୂପିଣି! ଜୀବନ-ସଂଗ୍ରାମେ, ଭାରତ-ସଂଗ୍ରାମେ ତୋର ପ୍ରେରିତ ଯୋଦ୍ଧା ଆମ୍ଭେମାନେ, ଦିଅ ମା, ପ୍ରାଣେ, ମନେ ଅସୁରର ଶକ୍ତି, ଅସୁରର ଉଦ୍ୟମ, ଦିଅ ମା, ହୃଦୟରେ ବୁଦ୍ଧିରେ ଦେବଚରିତ୍ର, ଦେବଜ୍ଞାନ।

ମାତଃ ଦୁର୍ଗେ! ଜଗତ୍ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭାରତଜାତି ନିବିଡ଼ ତିମିରରେ ଆଛନ୍ନ ଥିଲା। ତୁହିଁ ମାତଃ, ଗଗନପ୍ରାନ୍ତରେ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ଉଦୟ ହେଉଛୁ, ତୋର ସ୍ୱର୍ଗୀୟ ଶରୀରର ତିମିରବିନାଶିନୀ ଆଭାରେ ଉଷାର ପ୍ରକାଶ ହେଲା। ଆଲୋକ ବିସ୍ତାର କର, ମାତଃ, ତିମିର ବିନାଶ କର।

ମାତଃ ଦୁର୍ଗେ! ଶ୍ୟାମଳା, ସର୍ବସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ-ଅଳଂକୃତା, ଜ୍ଞାନ-ପ୍ରେମ ଶକ୍ତିର ଆଧାର ଭାରତଭୂମି ତୋର ବିଭୂତି, ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଶକ୍ତିସଂହରଣରେ ଆତ୍ମଗୋପନ କରିଥିଲା। ଆଗତ ସେହି ଯୁଗ, ଆଗତ ସେହି ଦିନ, ଯେତେବେଳେ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ଭାର ସ୍କନ୍ଧରେ ବହନ କରି ଭାରତଜନନୀ ଉଠୁଅଛି। ଆସ ମାତଃ, ପ୍ରକାଶ ହୁଅ।

ମାତଃ ଦୁର୍ଗେ! ତୋର ସନ୍ତାନ ଆମ୍ଭେମାନେ, ତୋ ପ୍ରସାଦରେ ତୋ ପ୍ରଭାବରେ ମହତ୍ କାର୍ଯ୍ୟ, ମହତ୍ ଭାବର ଉପଯୁକ୍ତ ହେଉ। ହେ ମାତଃ! ବିନାଶ କର କ୍ଷୁଦ୍ରତା, ବିନାଶ କର ସ୍ୱାର୍ଥ, ବିନାଶ କର ଭୟ।

ମାତଃ ଦୁର୍ଗେ! କାଳୀରୁପିଣି, ନୃମୁଣ୍ଡମାଳିନି, ଦିଗମ୍ବରେ, କୃପାଣପାଣିଦେବି, ଅସୁରବିନାଶିନି! କ୍ରୂରନିନାଦରେ ଅନ୍ତଃସ୍ଥରିପୁ ବିନାଶ କର, ଗୋଟିଏ ବି ଯେପରି ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଜୀବିତ ରହି ନ ପାରେ, ବିମଳ ନିର୍ମଳ ଯେପରି ହେଉ, ଏହି ପ୍ରାର୍ଥନା ମାତଃ, ପ୍ରକାଶ ହୁଅ।

ମାତଃ ଦୁର୍ଗେ! ସ୍ୱାର୍ଥ ଭୟ କ୍ଷୁଦ୍ରାଶୟତାରେ ମ୍ରିୟମାଣ ଭାରତ। ହେ ମାତଃ ଆମ୍ଭମାନଙ୍କୁ ମହତ୍ କର, ମହତ୍ ପ୍ରୟାସୀ କର, ଉଦାରଚେତା କର, ସତ୍ୟସଂକଳ୍ପ କର, ଯେପରି ଆଉ ଅଳ୍ପାଶୀ, ନିଶ୍ଚେଷ୍ଟ, ଅଳସ, ଭୟଭୀତ ନ ହେଉ।

ମାତଃ ଦୁର୍ଗେ! ଯୋଗଶକ୍ତି ବିସ୍ତାର କର, ଆମେହଁ ତୋର ପ୍ରିୟ ଆର୍ଯ୍ୟ-ସନ୍ତାନ, ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୁପ୍ତଶିକ୍ଷା, ଚରିତ୍ର, ମେଧାଶକ୍ତି, ଶ୍ରଦ୍ଧା, ଭକ୍ତି, ତପସ୍ୟା, ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ, ସତ୍ୟଜ୍ଞାନ ବିକାଶ କରି ଜଗତରେ ବିତରଣ କର। ମାନବ ସହାୟେ ଦୁର୍ଗତିନାଶିନି ଜଗଦମ୍ବେ, ପ୍ରକାଶ ହୁଅ।

ମାତଃ ଦୁର୍ଗେ! ଅନ୍ତଃସ୍ଥରିପୁ ସଂହାର କରି ବାହାରର ବାଧାବିଘ୍ନ ନିର୍ମୂଳ କର। ବଳଶାଳୀ, ପରାକ୍ରମୀ, ଉନ୍ନତଚେତା ଆର୍ଯ୍ୟଜାତି ଭାରତର ପବିତ୍ର କାନନେ, ଉର୍ବର କ୍ଷେତ୍ରେ, ଗଗନ-ସହଚର ପର୍ବତ-ତଳେ, ପୂତଃସଲିଳା ନଦୀତୀରେ ଏକତା, ପ୍ରେମ, ସତ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ଶିଳ୍ପ, ସାହିତ୍ୟ, ବିକ୍ରମ ଜ୍ଞାନରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହୋଇ ନିବାସ କରୁ, ମାତୃଚରଣରେ ଏହାହିଁ ପ୍ରାର୍ଥନା, ପ୍ରକାଶ ହୁଅ।

ମାତଃ ଦୁର୍ଗେ! ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗବଳରେ ପ୍ରବେଶ କର। ଆମ୍ଭେମାନେ ହୋଇଉଠିବୁ ତୋର ଯନ୍ତ୍ର, ଅଶୁଭବିନାଶୀ ତରବାରୀ, ଅଜ୍ଞାନ ତିମିରବିନାଶୀ ପ୍ରଦୀପ, ଭାରତର ଯୁବକଗଣଙ୍କର ଏହି ବାସନା ପୂର୍ଣ୍ଣ କର। ଯନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇ ଯନ୍ତ୍ର ଚଳାଅ, ଅଶୁଭହନ୍ତ୍ରୀ ହୋଇ ତରବାରି ଘୂରାଅ, ଜ୍ଞାନଦୀପ୍ତି-ପ୍ରକାଶିନୀ ହୋଇ ପ୍ରଦୀପ ଧର; ପ୍ରକାଶ ହୁଅ।

ମାତଃ ଦୁର୍ଗେ! ତୋତେ ପାଇଲେ ଆଉ ବିସର୍ଜନ କରିବୁ ନାହିଁ, ଶ୍ରଦ୍ଧା-ଭକ୍ତି-ପ୍ରେମର ଡୋରରେ ବାନ୍ଧି ରଖିବୁ। ଆସ ମାତଃ! ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ମନ-ପ୍ରାଣ-ଶରୀରରେ ପ୍ରକାଶ ହୁଅ।

ବୀରମାର୍ଗପ୍ରଦର୍ଶିନି, ଆସ! ଆଉ ବିସର୍ଜନ କରିବୁ ନାହିଁ। ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ସମଗ୍ର ଜୀବନ ହେଉ ନିରବଚ୍ଛିନ୍ନ ଦୁର୍ଗାପୂଜା, ଆମ୍ଭମାନଙ୍କ ସକଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଅବିରତ ପବିତ୍ର ପ୍ରେମମୟ ଶକ୍ତିମୟ ମାତୃସେବାବ୍ରତ ହେଉ, ଏହାହିଁ ପ୍ରାର୍ଥନା, ମାତଃ, ଭାରତରେ ଆବିର୍ଭୂତ ହୁଅ, ପ୍ରକାଶ ହୁଅ।